رويترز طي گزارشي با تشبيه سرمايه داران و دلالان بزرگ برنج در ايران به دلالان و سفته بازان نفتي اعلام کرد دليل اصلي افزايش هاي اخير قيمت برنج در اين کشور را بايد در نظام توزيع جست وجو کرد.
 
بنابر اين گزارش، از مزارع حاصلخيز و سرسبز شمال ايران تا بازار غلات و حبوبات تهران، تناقضات زيادي که حاصل بحران افزايش قيمت جهاني مواد غذايي و سوخت است را مي توان مشاهده کرد. قيمت برنج در ايران از ماه مارس تاکنون بيش از دو برابر افزايش داشته است ولي کشاورزاني که از طلوع تا غروب آفتاب در مزارع اطراف چالوس سخت کار مي کنند، مي گويند درآمد ناچيزي از افزايش قيمت برنج کسب مي کنند.

يک کشاورز در منطقه دشت نشاء در اين باره گفت؛ واسطه ها و دلالان، برنج ما را به قيمت ارزان مي خرند، آن را انبار مي کنند و سپس به قيمت هاي گزاف مي فروشند.

بر اساس اين گزارش سود اصلي به جيب دلالان و تجار برنج مي رود. سرمايه داران بزرگ کل محصول توليدي برنج کشاورزان را خريداري مي کنند و آن را به عمده فروشان و عاملان توزيع مي فروشند.

برنج غذاي اصلي جمعيت 70 ميليون نفري ايران محسوب مي شود. افزايش قيمت نفت گرچه موجب رشد درآمد هاي ارزي شده ولي از سوي ديگر رشد تورم و افزايش فشار بر اقشار فقير و کم درآمد را نيز به همراه داشته است. افزايش قيمت جهاني مواد غذايي نيز تاثير زيادي در رشد تورم ايران داشته است.

برخي صادرکنندگان برنج در آسيا با اعمال محدوديت هاي صادراتي، به افزايش قيمت جهاني برنج دامن مي زنند.

وزارت بازرگاني ايران اعلام کرد تا مارس 2009 به بيش از 7/1 ميليون تن واردات برنج نياز داريم تا با توليد 5/1 ميليون تني بتوان نياز داخلي را تامين کرد.

ايران طي سال هاي گذشته قصد داشته است در زمينه توليد محصولات کشاورزي به خودکفايي برسد ولي به دلايلي از جمله خشکسالي سال هاي اخير به اين هدف دست نيافته است. اخيراً دولت براي کاهش نگراني هاي مردمي اقدام به واردات 100 هزار تن برنج از پاکستان کرده است. در حالي که دلالان و سفته بازان عامل اصلي افزايش قيمت جهاني نفت معرفي مي شوند، سرمايه داران و دلالان بزرگ برنج در ايران نيز نقش زيادي در رشد قيمت برنج دارند.

دولت ايران با توجه به اين موضوع تعدادي از دلالان و تجار برنج را به جرم احتکار، بازداشت و زنداني کرده است. يک تاجر غلات در بازار تهران گفت؛ «دلالان به محض شنيدن خبر خشکسالي و افزايش قيمت جهاني برنج، محموله هاي برنج خود را مخفي مي کنند.»

وي افزود؛ «برنج زيادي در بازار موجود است ولي دلالان از فرصت هاي پيش آمده سوء استفاده مي کنند. براي ما افزايش قيمت برنج هيچ فرقي نمي کند. ما مجبوريم برنج را گران تر بخريم و گران تر بفروشيم.»

يک کشاورز شمالي نيز در اين باره گفت؛ «قيمت برنج افزايش مي يابد ولي چه کسي واقعاً سود مي برد؟ ما 12 ساعت در روز کار مي کنيم ولي اين دلالان و تجار هستند که از افزايش قيمت ها سود مي برند.»

يک تاجر برنج در رشت نيز گفت؛«برخي سرمايه داران برنج را ماه ها پيش خريداري کرده اند و آن را براي شرايطي مثل امروز انبار مي کنند.»