آقای ابوطالب در مصاحبه ای با ایسنا، لیست 49 نفر از افراد مورد حمایت اصولگرایان مستقل را اعلام نمود. اين ليست برای کسانی که انتظارات فراوانی از این ائتلاف داشتند تعجب برانگیز بود. از آنجا که این جریان جز سالم ترین جریانات سیاسی کشور است، لازم است دلسوزانه به نقد ایشان پرداخت. اینکه خاستگاه شکل گیری و استقبال از این افراد چه بود و علل انتقاد فعلی از آنها چیست؛ سوالی است که در این یادداشت به آن پاسخ می دهیم.

بستر شکل گیری جریان های سوم چیست ؟ 

با بررسی جریان های سیاسی کشور، این نتیجه حاصل می شود که بخش زیادی از خط کشی ها موجود ریشه فکری و حقیقی نداشته و ناشی از اختلافات شخصی و بد اخلاقی های سیاسی است.لذا این مسئله در برهه های مختلف زمانی مورد انتقاد مقام معظم رهبری(حفظه الله تعالی) قرار گرفته است. چه زمانی که لفظ چپ و راست رایج بود و چه بعد از آن که دوم خردادی ، اصلاح طلب، محافظه کار و اصولگرا در بازه های زمانی مختلف در فضای کشور طرح شده بود. مقام معظم رهبری در برهه ای برای تاکید بر دیدگاه خود بحث خودی و غیر خودی و پس از آن "اصولگرای اصلاح طلب" را طرح نمودند. 

در سالیان گذشته برای جا افتادن این مفهوم در کشور (حذف خط کشی های کاذب و طرح خط کشی های حقیقی) تلاش های متعددی شده است و همیشه جریاناتی تلاش می کردند که نام خود را جریان سوم بگذارند. البته همین جریانات هم دسته های مختلفی داشتند از آنها که از روی محافظه کاری و به نیاتی سیاسی و کسب قدرت برهه ای ادعای جریان سوم بودن را داشتند و یا جریاناتی که حقیقتا واجد شاخص های اصیل و انقلابی بوده اند. 

این جریانات به دلایل مختلفی نتوانستند جایگاه خود را در کشور پیدا کنند. شاید یکی از این دلایل به شرایط خاص دنیای سیاست بر می گردد. از آنجا که فلسفه حضور سیاسی (در مثبت ترین شکل آن) اثرگذاری اجتماعی است و یکی از مسیرهای اثرگذاری سیاسی کسب قدرت؛ خطر اصالت قدرت همیشه برای فعالین عرصه سیاست وجود داشته است. به این معنا که آرام آرام ارزش های مذکور فراموش شده و ضرورت گرفتن قدرت جای خود را به آنها می دهد.

اصولگرایان مستقل و جریان سوم 

اصولگرایان مستقل منادی جریان سوم در زمان حاضر است. این جریان در فضایی شکل گرفت که بخش زیادی از منادیان عدالت و عدالتخواهی و کسانی که با عناوینی همچون آبادگران و ... وارد عرصه سیاست شدند؛ آرام آرام مغلوب آسیب های این عرصه شدند. محافظه کاری بر آنها غلبه کرد، واقعیات غلط فضاها را پذیرفتند، در تار عنکبوتی روابط سیاسی غرق شدند و ... مثلا در مجلس نقش منفعلانه در مقابل دولت ایفا کردن و یا چشم پوشی از خطاهای اصولگرایان به بهانه عدم تضعیف جبهه (اعم از فردی نظیر سوء استفاده های مالی و یا جمعی مثل خطاهای تصمیم گیری) ، گسترش دایره مصلحت گرایی تا مصالح حزبی، گروهی و فردی و... خلاصه اینکه خطاها را چون ما انجام می دهیم اشکال ندارد.

در این فضا وجود جریانی که ارزش های اصیل عدالت و عدالت خواهی را یادآوری کند و کمتر درگیر مصلحت اندیشی شود ضروری می نمود. 

اصولگرایان مستقل متکی بر دو سه شخصیت برجسته و متعهد (نظیر دکتر حسن سبحانی و دکتر عماد افروغ و...) وجاهت پیدا کرد. این شخصیت ها عموما متناسب با فضای فکری خود اصولگریان مستقل را با شاخص هایی که خود به آن ها متعهد بودند معرفی کردند : 

حقیقت گرایی و تکیه بر مبانی مبنای تصمیم گیری در حرکت سیاسی. 

جریانی فکری در عرصه سیاست. 

شکل گیری برای صیانت از تفكر و نه كسب قدرت برای قدرت. 

دوری از مصلحت اندیشی های حزبی، گروهی و فردی. 

پایبندی به اخلاق در سیاست. 

سلامت اقتصادي وسياسي فردي. 

پرهيز از روابط ناسالم در عرصه سیاست.

آسیب های پیش روی جریان چه بود ؟ 

از بدو شکل گیری جریان آسیب هایی برای این جریان متصور بود :
یکی از مهمترین نقاط آسیب این بود که مبنای شکل گیری و عضو گیری منتقدین دولت نهم باشد و جریان بر اساس بغض مشترک بنا شود. برنامه ایجابی ارائه نشود و وجهه جریان بیشتر به منتقدین بی برنامه تبدیل شود. (گرچه منتقد بي برنامه ذاتا اشكال ندارد بلكه براي كساني كه مي خواهند سكان اداره كشور را در دست بگيرند بايستي برنامه هم در كنار انتقاد باشد‌.) 

نکته دیگر این بود که جریان نتواند نظم تشکیلاتی پيدا كند و تفكرات هسته اصلي آن در فضاي تشكيلاتي نهادينه و اجرا شود. به عبارت ديگر بيم آن مي رفت كه فعاليت هاي تشكيلاتي نظير نیروگیری، ارتباط های استانی، اطلاع رساني، اداره سايت و... به گونه ای متفاوت از چهره های شاخص فکری آن پیش برود. 

در این عرصه مهمترين نگراني ها درباره سايت صدرانيوز و همچنين نحوه تدوين ليست انتخاباتي بوده است. در برهه اي مشي صدرا نيوز بگونه اي بودكه هر خبري كه بتوان از آن براي كوبيدن دولت استفاده كرد منتشر مي شد. لذا بهانه گيري و سطحی نگری نسبت به نقد منصفانه دولت بروز بیشتری داشت. تا جايي كه برخي اوقات شائبه حمايت از جريانات موسوم به چپ و حتي كارگزاران نيز پيش مي آمد. اين نشان مي داد كه مشي گردانندگان سايت چندان هماهنگ با روحيه رهبران فكري جريان نيست. (در صورت ضرورت می توان مواردی را ارائه کرد) 

لیست اصولگرایان مستقل؛ فاصله زمین تا آسمان 

ليست ارائه شده تلنگر جدی ديگري بود بر اين نگراني ها. انتظار از ليست اين بود كه افراد طرح شده حداقل داراي شاخص هاي اوليه در شان جريان فكري سياسي انقلابي و عدالتخواهانه باشند. به عنوان مثال سابقه و نوع موضع گيري هاي گذشته او،‌ سلامت شخصي اقتصادي و نوع رفتار در موضوعات سياسي كشور، نوع روابط سیاسی، نسبت او با جريان عدالتخواهي قبل و بعد از سوم تيرماه 86 و ... حداقل هاي مورد انتظار بود. 

متاسفانه در ليست ارائه شده توجه چنداني به اين موضوعات نشده است. گرچه نويسنده شناخت دقيقي از بسياري از اين 49 نفر ندارد اما برخي موارد كه نسبت به آنها شناخت وجود دارد نشان از بي توجهي به اين موضوعات است :

افرادي كه اصالتا نسبتي با جريان عدالتخواهي نداشته اند (مثلا آقای آشوري از بندرعباس). 

نمايندگان فعلي مجلس كه عملكرد قابل قبولي در اين دوره ندارند(مثلا ياداشت اخير روزنامه سياست روز درباره عملكرد نمايندگان مشهد مجلس که در لیست ارائه شده می باشند) 

در برخي حوزه ها هم علي رغم وجود برخي از عدالتخواهان اصيل اسامي گمنامي منتشر شده است ( نظير آباده كه دكتر محمد صادق كوشكي كانديدا است و فرد گمنامي كه معلوم نيست چقدر با ايشان قابل مقايسه است اعلام شده است)‌

از اين شواهد بر مي آيد كه اصولگرايان مستقل در اين زمينه دچار خطا شده اند و روندي كه طي شده است چندان تحت نظارت هاديان فكري ايشان نيست. بر این اساس اگر فکر اساسی برای این موضوع نشود، اصولگرایان مستقل را هم باید به جریانات فصلی انتخاباتی اضافه نمود. 

بماند که اساسا ارائه لیست آن هم به این شکل در این بازه زمانی سئوال برانگیز است و در خوشبینانه ترین حالت برای وزن دهی به رایزنی های سیاسی کارایی دارد که خود نقض غرض تشکیل این جریان است. لیست را می توان در هفته تبلیغات اعلام و به مردم معرفی نمود. 

بيم آن مي رود مسئولین تدوين ليست هاي انتخاباتي گمان كرده باشند كه بايد حتما ليست بدهند و براي اينكه در رقابت سياسي بتوانند ابراز وجودي كنند با تساهل و تسامح تدوين ليست كرده باشند. لذا باید توضيح داده شود كه چه شاخص هايي براي انتخاب اين افراد وجود داشته است. بماند که متاسفانه هیچ یک از ائتلاف ها حاضر به ارائه این شاخص ها و نحوه سنجش و نمره هر کاندیداها نیستند. 

به تجربه تاريخي جرياني با مولفه هاي فكري فوق نمي‌تواند از نظر كمي زياد باشد و لذا اصولگرايان مستقل (به معناي طرز تفكر هاديان فكري آن) نمي توانند ليستي جامع و وسيع را تهيه كنند. جمع كردن ليست وسيع از افراد با شاخص هاي دقيق دشوار و شايد نشدني باشد. هدف گيري اين چنيني هم غلط است. چرا كه تحولات از اقليت فكور سالم بر مي خيزد و نه از اكثريت سطحي خدشه پذير.
حال اگر بپذيريم كه تدوين ليستي 290 نفره نه شدني است و نه به صلاح اين سوال پيش مي آيد كه تفاوت ليست 100 نفره با ليست 20 نفره در چيست؟ عدد يك ليست را چه شاخص هايي تعيين مي كند؟ جز پايبندي نظري و عملي به ارزشهاي فكري و سابقه مثبت در اين زمينه؟ 

به نظر مي رسد اينك كه صولگرايان مستقل از نظر تشكيلاتي دارای ضعف هستند، صلاح در اين است كه يا ليست ندهند و يا به ليستي حداقلي قابل دفاع اكتفا كنند. شكل گيري جريان سوم با مولفه هاي انقلابي كار بلند مدت مي طلبد و حوصله. از اين رو نبايد مولفه هاي فكري جريان را قرباني مسئله گذرايي هم چون يك انتخابات نمود. 

لازم بود اصولگرایان مستقل در بیانیه هایی اولویت های فرهنگی و اقتصادی مجلس هشتم را برای مردم تبیین نمایند و یا اینکه در جهت گفتمان سازی تفکر خویش تلاشهای جدی بنمایند. لیکن متاسفانه گویا تدوین لیست فرصت ایشان را محدود و از رسالتهای اصلی غافل نموده است. 

اینک لازم است بزرگان تئوريك و فكري اين جمع بويژه آقايان دكتر سبحاني و دكتر افروغ هر چه سريعتر موضع خود را مشخص و با اقتدار از آبروي علمي و انقلابي خود دفاع كنند. 

البته اصولگرایان مستقل تقریبا سالم ترین و انقلابی ترین های عرصه سیاسی هستند و الا سوالات فوق در مورد سایر جریانات به طریق اولی مطرح و متاسفانه کارنامه خوبی از آنها در این زمینه ها وجود ندارد و البته چون امیدی به اصلاح آن جریانها نظیر ۵+۶ و ... نیست لذا ارزش وقت گذاری و نقد هم وجود ندارد.