بانك جهاني با اعلام اينكه يارانه انرژي در ايران ده درصد توليد ناخالص داخلي است، ضمن ارزيابي چالشهاي فرا روي حمايت اجتماعي در كشورهاي خاور ميانه و شمال آفريقا ، خواستار اصلاح نظام پرداخت يارانه ها و تامين اجتماعي در اين كشورها از جمله ايران شد .

به گزارش عدالتخانه به نقل از فارس ، منطقه خاور ميانه و شمال آفريقا شامل 19 كشور است كه عمدتا از لحاظ درآمدي در سطح متوسط قرار دارند . جمعيت كشورهاي منطقه از 700 هزار نفر در جيبوتي تا 70 ميليون نفر در مصر در نوسان است . 

سرانه توليد ناخالص داخلي نيز از 888 دلار در يمن تا 19 هزار دلار در بحرين در نوسان است . تونس با 1/4 درصد كمترين نرخ فقر و جيبوتي با 2/42 درصد بالاترين نرخ فقر را در اختيار دارند . 

نرخ اميد به زندگي در جيبوتي كمتر از 43 سال و در كويت بيش از 77 سال است . سوئ تغذيه كودكان در كويت كمتر از 7/1 درصد و در يمن بيش از 1/46 درصد است . ميزان زنان باسواد در يمن 5/28 درصد و در بحرين 3/99 درصد است . كمترين بيكاري مربوط به امارات با 3/2 درصد و بيشترين بيكاري مربوط به عراق با 27 درصد است . 

رشد اقتصادي كشورهاي منطقه پايين تر از توانايي هاي موجود است . همگرايي با اقتصاد جهاني فرصت ها و تهديدهاي زيادي را براي اقتصاد منطقه به وجود آورده است . 

پيشرفتهاي قابل ملاحظه اي در زمينه بهداشت و آموزش وجود داشته ولي كشورهاي منطقه هنوز با چالشهايي مثل مرگ و مير كودكان و بي سوادي زنان روبرو هستند . كشورهاي منطقه با مكانيسم هاي سنتي سعي در اجراي برنامه هاي حمايت اجتماعي دارند . كشورهاي منطقه در بخش هاي آموزش و بهداشت سرمايه گذاري بيشتري داشته اند و يارانه زيادي را نيز براي مصرف كالاهاي اساسي اختصاص مي دهند . دولت هاي منطقه به شدت از نيروي كار حمايت مي كنند و قوانين سخت گيرانه اي در اين زمينه دارند . 

سيستمهاي سنتي پرداخت يارانه مشكلات زيادي دارد . اين سيستمها بسيار پر هزينه هستند و معمولا يارانه ها به دست گروههاي هدف نمي رسد . اين گونه يارانه ها موجب ايجاد اختلال در بازار كار مي شود . كشورهاي منطقه طي سالهاي اخير تغييراتي را در اين سيستم ايجاد كرده اند . سيستم پرداخت يارانه در كشورهاي منطقه متعادل و اصلاح شده است . 

اشتغال در بخش دولتي تا حد چشمگيري كاهش داشته است . 

هدفمند كردن يارانه ها يكي از مهمترين برنامه هاي كشورهاي منطقه است . يارانه انرژي و مواد غذايي دو يارانه مهم در كشورهاي منطقه به شمار مي رود . يارانه مواد غذايي در مصر 3/1 درصد توليد ناخالص داخلي اين كشور را تشكيل مي دهد و اين رقم در ايران 7/2 درصد ، اردن صفر ، لبنان 1/0 درصد ، مراكش 6/1 درصد و تونس 7/1 درصد را شامل مي شود . 

يارانه انرژي نيز در مصر 6 درصد توليد ناخالص داخلي را شامل مي شود و اين رقم در ايران 10 درصد و در يمن 4/6 درصد را به خود اختصاص داده است . 

جمع آوري اطلاعات و آمار نشان مي دهد ، بخش زيادي از يارانه ها به دست افراد نيازمند نمي رسد . يارانه ها هنوز مهمترين بخش از برنامه هاي حمايت اجتماعي را تشكيل مي دهد . بازار نيروي كار به خوبي عمل نمي كند و اشتغال كافي براي نيروي كار وجود ندارد . در واقع شبكه هاي تامين اجتماعي هدفمند بايد جايگزين سيستمهاي كنوني شود . 

در خصوص كشور يمن ، مي توان با صرفه جويي 50 درصدي در يارانه انرژي ، تعداد افرادي را كه به صورت نقدي يارانه ها را دريافت مي كنند به دو برابر افزايش داد و ميزان يارانه پرداختي را نيز دو برابر كرد .