كارتن‌خوابي در بسياري از كشورها و شهرهاي بزرگ وجود دارد ولي براي مهار اين موضوع اتاقك‌هايي ساخته شده كه علاوه بر جمع‌آوري كارتن‌خواب‌ها در اين اتاقك‌ها، اين افراد را نيز براي نظافت شهر به كار مي‌گمارند.
ولي متأسفانه اين پديده در تهران تنها با آغاز فصل سرما ساماندهي مي‌شود. زماني كه چنين معضل بزرگي را مي‌توان با هزينه‌اي كم براي هميشه سامان داد و چهره شهر را از تلخي‌ها خالي كرد، چرا بايد اين وظيفه را پشت گوش انداخت!
مجيد ابهري، آسيب‌شناس اجتماعي در اين باره مي‌گويد: با آغاز فصل زمستان نخستين گروهي كه مورد توجه عاطفي قرار مي‌گيرند كارتن‌خواب‌ها هستند.
ابهري با اشاره به تعداد اندك اين گروه مي‌افزايد: اين طيف از جمعيت هر چند با توجه به تعداد كلي معتادان و افراد بي‌سر و سامان چندان قابل توجه نيستند اما همين تعداد نيز چهره شهر را زخمي و دل همه را اندوهگين مي‌كند.
اين آسيب‌شناس اجتماعي گفت: گروهي از كارتن‌خواب‌ها افراد معتاد هستندكه با داشتن بيماري‌هاي مختلف جسمي و روحي به عنوان يك منبع متحرك ويروس‌هاي قابل انتقال در شهر مشاهده مي‌شوند.
وي گروهي ديگر از كارتن‌خواب‌ها را افراد بي‌خانمان عنوان كرد و اظهار داشت: اين گروه كساني هستند كه به هر دليل از خانه و كاشانه رانده شده‌اند، اين افراد معتاد نيستند اما سرپناهي براي اقامت ندارند.
ابهري دليل ريشه‌كن نشدن اين پديده از شهرها را تعدد مراكز تصميم‌گيري و سازمان‌هاي متولي عنوان كرد و افزود: با توجه به مقايسه وضعيت اين گروه با دهه قبل، در حال حاضر خطر مرگ و انجماد آنها در خيابان‌ها از بين رفته است.
اين استاد دانشگاه خاطرنشان كرد: شهرداري تنها در طول زمستان كارتن‌خواب‌ها را در گرمخانه‌ها جمع‌آوري و با دادن يك وعده غذا از آنها نگهداري مي‌كند. ولي متأسفانه به دليل اين كه با اين معضل اجتماعي به صورت ريشه‌اي مقابله نمي‌شود با پايان فصل زمستان دوباره با اين پديده روبه‌رو مي‌شويم.
به گفته ابهري، نيروي انتظامي ارگاني است كه مي‌تواند در كوتاهترين زمان ممكن اين افراد را جمع‌آوري كند و به سازمان يا نهاد سرپرستي‌كننده تحويل دهد.
وي بيان داشت: در حال حاضر حدود 40 درصد از كارتن‌خواب‌ها مهاجران شهرستاني و غير‌ايراني هستند كه دچار بي‌سر‌‌و‌ساماني شده‌اند.
اين آسيب‌شناس اجتماعي تصريح كرد: با توجه به اينكه پديده كارتن‌خوابي يك آسيب اجتماعي است و به موازات آن بستر آسيب‌ساز نيز است، بنابراين بايد هرچه سريع‌تر اين معضل را از شهرها رفع كرد.
وي اضافه كرد: بهزيستي نيز بايد امكانات سخت‌افزاري و نرم‌افزاري خود را به شهرداري ارائه دهد، زيرا تعدد و تنوع اين سازمان ها از اجراي كامل مقابله با پديده كارتن‌خوابي جلوگيري مي‌كند.
اين رفتارشناس اجتماعي گفت: نيروي انتظامي و شهرداري دو سازماني هستند كه در دورترين نقاط و در اكثر معابر داراي مأموران ثابت و سيار هستند كه در صورت همكاري با يكديگر و تحت نظارت قوه قضائيه به دليل تعيين تكليف سرپرستي يا مهجوريت اين افراد مي‌توانند به مقابله با اين پديده بروند.
وي وظيفه وزارت بهداشت و درمان را نيز براي مقابله با پديده كارتن‌خوابي مشخص كردن مراكز درماني و بستري و درمان اين افراد بي‌پناه عنوان و اظهار داشت: حضور كارتن‌خواب‌ها چه در شب و چه در روز عامل گسترش انواع بيماري‌ها نيز هست.
ابهري با اشاره به اين‌كه تعداد زنان كارتن‌خواب رو به افزايش است، گفت: تعيين تكليف اين افراد كه بسياري از آنها معتاد و داراي بيماري‌هاي مسري هستند، بايد با همكاري نهادهاي غير‌دولتي و مرتبط با امور زنان انجام شود.
وي تأكيد كرد: در هر حال بدون مقابله ريشه‌اي با اين پديده نمي‌توان كارتن‌خوابي را از چهره شهر ريشه‌كن كرد.
ابهري پذيرش يك آسيب اجتماعي و تلاش براي اصلاح آن را نه تنها موجب تضعيف نهادهاي مختلف ندانست، بلكه نشانه قدرت و مديريت عاطفي آن نهادها عنوان كرد.

منبع: روزنامه ایران