به نقل از خانه هنرمندان ايران، چهارمين جلسه از دوره جديد نشستهاي ادواري هيئت اسلامي هنرمندان با عنوان «مهندسي فرهنگي» در تالار بتهوون خانه هنرمندان ايران برگزار شد.
در اين جلسه حسن عباسي بخش ديگري از مباحث مهندسي فرهنگي را كه در جلسه پيش مقدمات آن را طرح كرد بود، در اين جلسه به شكل مفصلي شرح داد. حسن عباسي با اشاره به فقدان مباني نظري مستحكم در عرصههاي گوناگون كشور گفت: بسياري از مشكلات امروز ما ناشي از نبود مباني در حوزه اقتصاد، سياست، علوم اجتماعي و فرهنگ است و در تمام اين حوزهها از بنيانهاي مخدوش برخوردارند. به همين دليل فرهنگ ميبايست پيش و بيش از هر چيز مباني فرهنگ اسلامي ايراني را تبيين كند.
وي تاكيد كرد: بايد طرحي نو دراندازيم و از ابزار به گونه ديگري بهره ببريم و بايد بستر فرهنگي ايجاد شود تا هنرمند مسلمان به بهترين نحو تبلور يابد. او سپس با اشاره به مباني فرهنگ غرب گفت: فرهنگ غربي بر مبناي فلسفه شكل گرفته و از بطن فلسفه، براساس فلسفه دكترينها ايجاد شده و از دكترينها استراتژيها استخراج شدهاند.
او در ادامه گفت: تفكر غربي را ميتوان همچون درختي در نظر گرفت كه ريشه آن متافزيك، تنه فيزيك و شاخهها دانشهاي آن گوناگون هستند. در اين تفكر ميل به نامستوري و تعيين وجود دارد چرا كه اساسا چنين تفكري هستي را مادي ميپندارد. از سوي ديگر شاخههاي دانش نيز از فيزيك نشات ميگيرد. در اين درخت هنر برگ و تكنيك ميوه است.
حسن عباسي با اشاره به تعبير ريچاردرورتي كه غرب از فلسفه به عنوان نردباني بهره برده است و حالا آن را رها كرده گفت: غربيها درحال حاضر از ميوههاي اين درخت بهره ميبرند و ما نيز دانسته و به شكل التقاطي از دستاوردهاي آنان استفاده ميكنيم به عنوان مثال human rights كه معادل حقوق بشر را در نظر گرفتهايم، معني لغوي و حقيقي آن به معناي حق و بشر نيست.
بايد طرحي نو دراندازيم و از ابزار به گونه ديگري بهره ببريم و بايد بستر فرهنگي ايجاد شود تا هنرمند مسلمان به بهترين نحو تبلور يابد
اين چه حقوق بشري است كه به گزارش روزنامه گاردين در اين حدود پنج سالي كه آمريكا به عراق حمله كرده است يك ميليون و دويست هزار نفر كشته به جا گذاشته است.
او در ادامه افزود: ما نبايد همچون غربيها همه چيز را به فيزيك محصور كنيم. همچنين بايد در نظر داشته باشيم كه دستاوردهاي اين نگاه و رويكرد، خستگي محض انسان غربي را به دنبال داشته است.
حسن عباسي با اشاره به اين مهم كه تفكر اسلامي ميل به مستوري دارد، گفت: در مقابل تفكر غربي، تفكر اسلامي ميل به مستوري دارد. اگر در عمل دين را به عنوان راه و روش زندگي به كار ببنديم بايد بدانيم كه ايمان در قلب ما جاري ميشود و از طريق ايمان به يقين ميرسيم. شريعت به قلب ما وارد ميشود و ما ايمان ميآوريم. در طريقت هم به يقين و احسان ميرسيم.
او در ادامه با اشاره به تعبير آيتالله حسنزاده آملي گفت: بشر در دو بستر شكل ميگيرد؛ يك جنين مادر و ديگري جنين روح كه به عالم غيب راه دارد، در اين تفكر حكيم و حكمت يكي است؛ و حكيم به آنچه ميداند باور دارد و عمل ميكند. به تعبير قرآن در اين تفكر يقين معادل دكترين است و ما تنها از طريق ايمان قلبياست كه ميتوانيم به يقين برسيم.
عباسي درباره جايگاه هنر در تفكر ديني گفت: در چنين تفكري هنر تعهد به عالم بالاست، چرا كه انسان با خداوند عهد بسته است. در اين ديدگاه فلسفه همه معرفت نيست بلكه تار موئي از تمامي معرفت است. براي رسيدن به چنين هنر و فرهنگي ميبايست مباني فرهنگي اسلامي ايرانيمان را از مباني فرهنگي غربي تفكيك كنيم.
او در پايان سخنانش گفت: بايد طرحي نو دراندازيم و از ابزار به گونه ديگري بهره ببريم و بايد بستر فرهنگي ايجاد شود تا هنرمند مسلمان به بهترين نحو تبلور يابد.
پيش از سخنراني حسن عباسي، هوشنگ توكلي با اشاره به اهميت بسترسازي مناسب براي تحولات فرهنگي گفت: حالا كه قرار است اتفاقات جديدي در عرصه فرهنگ رخ دهد و طرح نويني در انداخته شود ميبايست بستر مناسب فراهم گردد و از بازوي اجرايي كارآمد بهره گرفت؛ چرا كه اگر اين بسترسازي انجام نشود اين فعاليتها تنها در حد طرح محدود ميشوند.
در اين جلسه سيدعليرضا سجادپور، جواد شمقدري، جمال شورجه و جهانبخش سلطاني حضور داشتند.
