امروز سه شنبه 12 آذر 1387
Tuesday 2 December 2008

عدالتخانه - گروه تحقیق سیاسی
فرهاد بیضایی
امروزه با توجه به شرایط زندگی مدرن، انسان و جامعه در مقابل محرک های بی شماری قرار دارند که گاهی برخی از این محرک ها متناقض نیز هستند. در این حالت انسان به سر حد تحریک پذیری می رسد که دیگر توانایی پاسخ گفتن به محرک های اطراف را ندارد. این حالت نوعی دلزدگی و یا بی تفاوتی است که اصطلاحاً Blasé outlook نامیده می شود. ماهیت «بلازه» بی تفاوتی به همه چیزهاست، البته نه به این معنی که فرد همانند یک فرد عقب افتاده تمایز چیزها را درک نمی کند، بلکه به این معنی که تمایز بین چیزها بی اهمیت می شود و همه چیز در یک حالت خاکستری و هم شکل دیده می شود که در قالب آن اولویتی وجود ندارد.
این امر امروزه در جوامع مدرن بسیار دیده می شود، و در عرصه رسانه و با توجه به محرک های بی شماری که در این عرصه وجود دارد، از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. به اشتباه این حالت را در عرصه رسانه واکسینه شدن مخاطب در مقابل حوادث و اتفاقات و محرک های خبری می نامند که تمثیل مناسبی نیست. این امر بیشتر شبیه آن است که انسان از طریق ضربات پیاپی که بر نقطه از بدنش وارد می آید (مثلا با یک سوزن برای مدت زیادی به دست خود ضربه بزنید)، در آن نقطه دیگر درد را احساس نمی کند و دچار کرختی و لمس شدن می شود. 
راه حل خروج از این وضعیت تغییر شرایط است به دو صورت:
1- فرد و یا جامعه از حالت موجود خارج کنیم و شرایط محیطی را تغییر دهیم.
2- به نقطه ای دیگر ضربه وارد کنیم تا فرد متوجه درد شود. 

در عرصه رسانه و نقشی که محرک های رسانه ای در جهان اسلام و جامعه جهانی به عهده دارند نیز این گونه است. در واقع آنقدر محرک ها و ضربات وارد شده بی شمارند که افراد را از هر گونه واکنشی منع می کنند. برای جهان اسلام، کشته شدن مسلمانان در فلسطین و یا عراق و افغانستان از اولویت خارج شده و افراد نسبت به آن دچاره حالت بلازه شده اند، یعنی آنکه مسائل را می بینند و درک می بینند اما نه به صورت سیاه، بلکه خاکستری و بی اهمیت!
برگزاری کلیشه ای روز قدس هم مانند واکنشی طبیعی بدن است در مقابل ضرباتی که به آن وارد می شود که آن به یک سطح خاکستری رسیده است. برای جهان اسلام و در سطحی بالاتر، جامعه جهانی، تغییر وضعیت نه از طریق تغییر شرایط محیطی بلکه از طریق وارد آوردن ضربه ای از نقاط دیگر لازم و ضروری است و نتیجه بخش. تا جهان اسلام و جامعه جهانی متوجه درد و زخم کهنه جهان اسلام شوند.
مطرح نمودن دروغ تاریخی هولوکاست نیز برای جامعه جهانی و در عرصه رسانه ای نیز چنین محرکی بودن برای احساس درد و مشکل بود. برای همین است که فریاد از دردها را از جاهای مختلف شاهد هستیم. وارد آوردن چنین شوک هایی می تواند مبارزه ای مانند روز جهانی قدس را از روند کلیشه ای خارج سازد و منجر به گسترش و در نهایت تغییر شرایط محیطی برای جهان اسلام و جامعه جهانی شود. 

کد مطلب : 688