براساس گزارش اداره آمار اقتصادي بانك مركزي كه نتايج بررسي بودجه خانوار در سال 85 را منتشر كرده است در سال 85 و در مناطق شهري ايران، متوسط هزينه يك خانوار 664 هزار تومان در ماه بوده است كه بالاترين هزينه متوسط مربوط به استان تهران با 869 هزار تومان و پايين ترين آن مربوط به استان سيستان و بلوچستان با 438 هزار تومان بوده است.
مهم ترين نتايج اين بررسي نشان مي دهد كه 7/16 درصد خانوارها بدون فرد شاغل بوه اند. 6/5 درصد خانوارها در يك اتاق زندگي مي كنند، 5/24 درصد خانوارها مستاجر هستند، 5/9 درصد خانوارها در بناهاي تيرچوبي، خشتي، گلي و چوبي زندگي مي كنند، پنج درصد خانوارها به صورت يك نفري زندگي مي كنند، 9/8درصد مردان و 2/16درصد زنان خانوارهاي شهري بي سواد هستند و بيش ترين ميزان اشتغال خانوارها مربوط به افراد داراي سواد راهنمايي و دبيرستان بوده است. همچنين 5/28 درصد هزينه متوسط خانوارهاي شهري مربوط به مسكن و آب و برق و گاز است و بيش ترين فشار هزينه اي هنوز از سوي مسكن به خانوارها وارد مي شود.
بررسي بانك مركزي از بودجه خانوار مناطق شهري در 75 شهر كشور براي سال 85 نشان مي دهد كه متوسط هزينه ناخالص سالانه يك خانوار شهري هفت ميليون و 969 هزار تومان و ماهانه 644 هزار تومان بوده كه نسبت به سال قبل 9/15 درصد افزايش يافته است.
بالاترين هزينه متوسط ناخالص يك خانوار شهري در سال 85 مربوط به استان تهران با سالانه 10 ميليون و 431 هزار تومان و ماهانه 869 هزار تومان بوده و كمترين هزينه خانوار نيز مربوط به سيستان و بلوچستان كه سالانه پنج ميليون و 254 هزار تومان و ماهانه 438 هزار تومان است.
بررسي هزينه خانوارهاي شهري توسط بانك مركزي در سال 85 نشان مي دهد كه مسكن، آب، برق و گاز و ساير سوخت ها با سهم 5/28 درصدي بيش ترين سهم را در هزينه خانوار داشته است و نسبت به سال 84 با افزايش هزينه 6/22 درصدي مواجه شده است. به عبارت ديگر سهم مسكن، آب، برق، گاز و سوخت از هزينه هفت ميليون و 969 هزار تومان يك خانوار شهري در سال 85 معادل دو ميليون و 269 هزار تومان بوده است. از جهت درآمدي نيز متوسط درآمد پولي و غيرپولي يك خانوار شهري هفت ميليون و 755 هزار تومان و ماهانه 646 هزار تومان بوده است كه 5/74 درصد آن پولي
بالاترين هزينه متوسط ناخالص يك خانوار شهري در سال 85 مربوط به استان تهران با سالانه 10 ميليون و 431 هزار تومان و ماهانه 869 هزار تومان بوده و كمترين هزينه خانوار نيز مربوط به سيستان و بلوچستان كه سالانه پنج ميليون و 254 هزار تومان و ماهانه 438 هزار تومان است.
و 5/25 درصد آن غيرپولي بوده است.
به عبارت ديگر، به طور متوسط هزينه يك خانوار شهري 664 هزار تومان و معادل 18 هزار تومان بيش از درآمد 646 هزار توماني يك خانوار شهري بوده است. همچنين در حالي كه هزينه متوسط خانوار 9/15 درصد نسبت به سال 84 رشد داشته، رشد درآمد خانوار 6/16 درصد بوده است.
درآمد مزد و حقوق بخش دولتي و عمومي 8/10 درصد مزد و حقوق بخش خصوصي 9/14 درصد، مشاغل كشاورزي 46 درصد، مشاغل آزاد 8/8 درصد و ساير درآمدها 9/29 درصد افزايش يافته و درآمد فروش كالاهاي دست دوم 9/6 درصد كاهش داشته است.
ارزش اجاري مسكن شخصي (مالك نشين) از درآمدهاي غيرپولي سهم 5/78 درصدي داشته و سهم اجاري مسكن شخصي 20 درصد كل درآمد پولي و غيرپولي محسوب مي شود. به عبارت ديگر كساني كه در منزل شخصي زندگي مي كنند و اجاره نمي پردازند حداقل 20 درصد از نظر هزينه و درآمد جلو هستند و هزينه كم تري نسبت به مستاجران دارند.
طبق تعريف اين بررسي ها، شاغل كسي است كه طي هفت روز قبل از روز آمارگيري، مشغول كار و تصدي و مراقبت از فعاليتي باشد. در بين افراد شش سال به بالاتر خانوارها، 4/31 درصد شاغل بوده اند و 8/3 درصد بيكار هستند و البته اين نرخ بيكاري خانوارها با نرخ بيكاري در كل اقتصاد و سراسر كشور متفاوت است و تعريفي متفاوت از تعريف بيكاري در كشور دارد.
8/6 درصد افراد خانوارها با درآمد بدون كار هستند، 6/27 درصد محصل و 2/25 درصد خانه دار بوده اند.
همچنين 8/97 درصد خانوارها از آب لوله كشي، 9/99 درصد از برق، 1/87 درصد از گاز شهري، 8/25 درصد از فاضلاب شهري، 1/91 درصد از تلفن، 8/94 درصد از آشپزخانه، 2/96 درصد از حمام، 6/66 درصد از كولر ثابت، 3/10 درصد از حرارت مركزي شوفاژ، يك درصد از پكيج و 4/39 درصد از انباري بهره مند بوده اند.
1/31 درصد خانوارها از اتومبيل شخصي، 8/18 درصد از موتورسيكلت ، 1/21 درصد از دوچرخه، 71 درصد از چرخ خياطي، 8/69 درصد از راديو ضبط، 8/17 درصد از راديو، 6/98 درصد از تلويزيون، 6/56 درصد از ويدئو، 3/30 درصد از كامپيوتر، 8/12 درصد از دوربين فيلم برداري، 76 درصد از يخچال، 58 درصد از فريزر و يخچال فريزر، 2/59 درصد از پنكه، 6/98 درصد از اجاق گاز، 8/82 درصد از جاروبرقي، 6/69 درصد از لباسشويي و 4/39 درصد از تلفن همراه استفاده كرده اند.
سهم خوراكي و آشاميدني از كل هزينه 3/23 درصد است و سهم گوشت با 1/6 درصد بالاترين سهم در بين خوراكي ها است. پس از گوشت، ميوه هاي تازه، شير و لبنيات، تخم مرغ، سبزي، آرد، رشته و غلات به ترتيب بيش ترين سهم را در گروه خوراكي ها داشته اند. سهم هزينه دخانيات نيز از كل هزينه خانوار چهار درهم درصد است كه در مقايسه با سال 84 با افزايش 6/5 درصدي روبه رو بوده است.
پوشاك و كفش نيز 1/5 درصد هزينه خانوار معادل 403 هزار تومان در سال را به خود اختصاص داده كه نسبت به سال قبل 6/7 درصد رشد كرده است.
براساس ميزان سواد و رشته
بررسي ها نشان مي دهند كه 6/12 درصد افراد خانوارها بي سواد، 4/1 درصد داراي سواد خواندن و نوشتن، 23 درصد تحصيلات ابتدايي، 49 درصد راهنمايي و متوسطه و 15 درصد داراي تحصيلات دانشگاهي هستند. 9/8 درصد مردان خانوارها و 2/16 درصد زنان بي سواد هستند و 6/50 درصد مردان و 3/46 درصد زنان داراي تحصيلات راهنمايي و متوسطه هستند. همچنين 5/13 درصد زنان و 16 درصد مردان خانوارها داراي تحصيلات دانشگاهي هستند.
فعاليت، تعداد افراد شاغل بيش تر در بخش عمده فروشي و خرده فروشي و رستوران كار مي كنند و 1/2 درصد بي سوادان، 8/4 درصد افراد با تحصيلات ابتدايي و 7/12 درصد افراد داراي تحصيلات راهنمايي و متوسطه در اين بخش كار مي كنند.
7/7 درصد اعضاي شاغل خانوارها كارفرما، 30 درصد كاركن مستقل، 2/22 درصد كاركن ادارات دولتي و عمومي، 5/36 درصد كاركن بخش خصوصي و 5/3 درصد كاركن فاميلي و كارآموز بدون مزد بوده اند.
از نظر وضعيت مسكن 67 درصد خانوارها داراي مسكن شخصي، 5/24 درصد مستاجر، 3/1 درصد در مسكني در برابر خدمت و 2/7 درصد در مسكن رايگان سكونت داشته اند.
1/10 درصد خانوارها نيز در ساختمان هاي بتون آرمه، 1/18 درصد در بناهاي اسكلت فلزي، 3/4 درصد در ساختمان بلوك سيماني، 8/4 درصد بناهاي آجري با تيرچه بلوك، 2/53 درصد درساختمان هاي آجري با تيرآهن، 8/5 درصد در بناهاي آجري با تيرچوبي و 7/3 درصد در ساختمان هاي خشتي، گلي، چوبي و ساير محصولات سكونت داشته اند. همچنين سهم هزينه لوازم، اثاث و خدمات منزل از كل هزينه خانوار شهري معادل 1/5 درصد بوده كه نسبت به سال قبل 3/5 درصد رشد نشان مي دهد.
سهم هزينه بهداشت و درمان 3/4 درصد، حمل و نقل 2/14 درصد، ارتباطات دو درصد، تفريح و امور فرهنگي 7/2 درصد، تحصيل 2/2 درصد، رستوران و هتل 2/2 درصد و ساير كالاها و خدمات متفرقه زندگي 10 درصد بوده است. بيش ترين رشد هزينه ها نيز مربوط به ارتباطات به 7/32 درصد، بهداشت و درمان 19 درصد و مسكن با 6/22 درصد بوده است.
بعد خانوار در سال 85 به طور متوسط 05/4 نفر است و پنج درصد خانوارها يك نفري، 12 درصد دو نفري، 6/21 درصد سه نفري، 1/27 درصد چهار نفري، 9/16 درصد پنج نفري، 3/9 درصد شش نفري، 2/4 درصد هفت نفري، 2/2 درصد هشت نفري، يك درصد 9 نفري و 10 نفري بوده اند.
3/7 درصد افراد خانوارها زير پنج سال، 2/7 درصد زير 10 سال، 7/9 درصد 11 تا 15 سال، 2/13 درصد 16 تا 20 سال، 21 درصد 21 تا 30 سال، 6/14 درصد 31 تا 40 سال، 12 درصد 41 تا 50 و 15 درصد 51 به بالا سن دارند. به عبارت ديگر 36 درصد جمعيت بين 20 تا 40 درصد قرار دارند كه در معرض فشارهاي شغلي، بيكاري، هزينه زندگي، تشكيل زندگي و ... بيش از ساير گروه ها قرار دارند.
بررسي ها نشان مي دهند كه 6/12 درصد افراد خانوارها بي سواد، 4/1 درصد داراي سواد خواندن و نوشتن، 23 درصد تحصيلات ابتدايي، 49 درصد راهنمايي و متوسطه و 15 درصد داراي تحصيلات دانشگاهي هستند. 9/8 درصد مردان خانوارها و 2/16 درصد زنان بي سواد هستند و 6/50 درصد مردان و 3/46 درصد زنان داراي تحصيلات راهنمايي و متوسطه هستند. همچنين 5/13 درصد زنان و 16 درصد مردان خانوارها داراي تحصيلات دانشگاهي هستند.
در بين زنان خانوارها و درصد شاغل، دو درصد بيكار، 4/6 درصد داراي درآمد بدون كار، 7/27 درصد محصل و 7/50 درصد خانه دار بوده اند. 7/16 درصد خانوارها بدون فرد شاغل در سال 85 زندگي كرده اند و گفته مي شود كه اين رقم نسبت به سال 84 افزايش يافته است. 6/4 درصد افرادشاغل خانوارها در بخش كشاورزي و دامپروري، 4/19 درصد در صنعت و معدن، 4/13 درصد در ساختمان، 22 درصد عمده فروش و خرده فروش، 11 درصد در حمل و نقل و انبارداري، دو درصد در خدمات مالي و بخاري و 6/22 درصد در خدمات عمومي و اجتماعي كار كرده اند.
